Hãy hành động để chấm dứt bệnh Lao vào năm 2035

Ngày 24/3 được tổ chức Y tế Thế giới chọn là Ngày thế giới phòng chống Lao (World Tuberculosis Day). Đây là ngày để nâng cao nhận thức cộng đồng đối với bệnh Lao, đẩy mạnh chấm dứt bệnh Lao trên toàn cầu. 

Lao hay gọi tắt là TB (Tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Bệnh lao có thể gặp ở tất cả các bộ phận của cơ thể nhưng lao phổi là thể phổ biến nhất (chiếm 80- 85%) và là nguồn lây chính cho những người xung quanh. Tới nay, lao vẫn là một trong mười nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới.

Lao lây truyền qua đường hô hấp do người lành hít phải các hạt khí li ti có chứa vi khuẩn lao của người mắc bệnh giai đoạn tiến triển, ho khạc, hắt hơi bắn ra ngoài không khí. Người mắc lao có thể gặp phải các triệu chứng như: Ho kéo dài trên 2 tuần (ho khan, ho có đờm, hoặc ho ra máu). Đây là triệu chứng nghi lao quan trọng nhất. Ngoài ra, người bệnh có thể có một số triệu chứng thường gặp khác như: Gầy, kém ăn, mệt mỏi; sốt nhẹ về chiều; ra mồ hôi “trộm” ban đêm; đau ngực, đôi khi khó thở.

Bệnh lao rất dễ lây lan trong cộng đồng. Vì vậy, phát hiện và điều trị sớm không những cứu sống người bệnh mà còn giảm nhanh nguồn lây, giảm lao kháng thuốc và giảm gánh nặng tác hại của bệnh lao gây ra cho gia đình và xã hội.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh Lao

- Người tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây, đặc biệt là trẻ em;

- Người có tiền sử chẩn đoán, điều trị bệnh Lao;

- Người có rối loạn suy giảm miễn dịch như: Bệnh tự miễn, nhiễm HIV, sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài (corticosteroid), hóa chất điều trị ung thư hoặc mắc các bệnh suy giảm miễn dịch khác;

- Người mắc các bệnh mạn tính: Đái tháo đường, suy thận mạn...;

- Người sống trong môi trường khép kín, thông gió kém như: Quản giáo, tù nhân, người bệnh tâm thần...

- Người nghiện ma túy, rượu, thuốc lá, thuốc lào...;

- Nhân viên y tế, đặc biệt nhân viên y tế chuyên khoa Lao phổi.

Cần làm gì để phòng bệnh Lao?

1. Tiêm phòng bệnh lao phổi: Để phòng chống bệnh Lao có hiệu quả, tất cả trẻ đều phải được tiêm phòng vắc xin BCG ngay tháng đầu sau sinh trong chương trình Tiêm chủng mở rộng.

2. Thực hiện các biện pháp phòng tránh lây nhiễm lao cho người xung quanh bằng các biện pháp:

- Người bệnh lao phải tuân thủ điều trị lao theo đúng hướng dẫn của thầy thuốc;

- Thực hiện tốt vệ sinh ho khạc: Dùng khăn giấy/giấy vệ sinh để che miệng, mũi. Không khạc nhổ bừa bãi. Khi khạc nhổ phải dùng khăn/giấy. Hủy ngay khăn/giấy bằng cách đốt hoặc trong bồn vệ sinh tự hoại. Rửa tay bằng xà phòng. Trường hợp không kịp lấy khăn giấy phải che miệng bằng cánh tay, sau đó phải thay giặt áo.

- Hạn chế giao tiếp với người khác trong giai đoạn còn lây. Người bệnh nên ở riêng hoặc tránh tiếp xúc với người khác. Đồng thời, luôn tắm tắm rửa thường xuyên, giữ cơ thể luôn sạch sẽ.

3. Đảm bảo vệ sinh môi trường, nơi ở của người bệnh

- Nhà của người bệnh lao cần được thông khí tốt. Sử dụng thông gió tự nhiên là chủ yếu để không khí được lưu chuyển liên tục. Thường xuyên vệ sinh nhà cửa sạch sẽ. Mùa hè nên sử dụng thêm quạt để tăng lưu thông không khí.

- Thường xuyên phơi nắng các đồ dùng cá nhân của người bệnh như chăn, chiếu, màn...

4. Người dân cần thực hiện lối sống lành mạnh như: Ăn uống hợp lý, ngủ đầy đủ, tập thể dục đều đặn và không sử dụng các chất gây nghiện như ma túy, rượu bia, thuốc lá…Vệ sinh nơi ở, nơi làm việc và khám sức khỏe định kỳ là điều cần thiết để phòng bệnh lao. Sử dụng khẩu trang khi đi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc với người bệnh lao phổi dương tính. Giữ vệ sinh môi trường, nhà ở thông thoáng, rèn luyện nâng cao sức khoẻ, đảm bảo dinh dưỡng hợp lý.

5. Phát hiện sớm người mắc bệnh lao điều trị kịp thời và đúng phác đồ để không lây bệnh cho những người xung quanh.

Vì sức khoẻ Việt Nam và hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống bệnh lao 24/3, chúng ta hãy cùng hành động để chấm dứt bệnh lao vào năm 2035.

Nguyễn Tuyết