Hưởng ứng ngày thế giới phòng, chống bệnh Đái tháo đường 14/11/2026 - Phát hiện sớm – Hành động sớm – Chủ động bảo vệ sức khỏe

Ngày 14/11 hằng năm là Ngày Đái tháo đường Thế giới, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh đái tháo đường, khuyến khích phát hiện sớm, chủ động phòng ngừa và quản lý bệnh hiệu quả.

Năm 2026, Ngày Đái tháo đường Thế giới có chủ đề “Hành động sớm đối với bệnh đái tháo đường” (Early Action on Diabetes), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết các yếu tố nguy cơ, phát hiện bệnh kịp thời, giảm nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2 và tăng cường chăm sóc sức khỏe cho người bệnh.

Đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose (đường) trong máu do cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả. Nếu không được phát hiện và kiểm soát tốt, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng tại tim, mạch máu, thận, mắt và hệ thần kinh, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Hưởng ứng Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11/2026, Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình khuyến cáo người dân nâng cao nhận thức, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện sớm và kiểm soát bệnh đái tháo đường, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.

1. Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo bệnh đái tháo đường

Người mắc bệnh đái tháo đường có thể xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:

- Khát nước nhiều, uống nhiều nước.

- Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt vào ban đêm.

- Ăn nhiều, nhanh đói nhưng có thể sụt cân không rõ nguyên nhân.

- Thường xuyên mệt mỏi, giảm sức lực.

- Nhìn mờ.

- Vết thương chậm lành, dễ bị nhiễm trùng.

- Có thể xuất hiện cảm giác tê bì, châm chích ở bàn tay, bàn chân.

Đáng lưu ý, đái tháo đường típ 2 thường tiến triển âm thầm, có thể không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Vì vậy, người dân không nên chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường mới đi khám, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ mắc bệnh.

2. Những ai có nguy cơ cao mắc đái tháo đường típ 2?

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

- Người thừa cân, béo phì, đặc biệt là béo bụng.

- Người ít hoạt động thể lực, có lối sống tĩnh tại.

- Người có cha, mẹ hoặc anh, chị, em ruột mắc đái tháo đường.

- Người có tiền sử tiền đái tháo đường.

- Người mắc tăng huyết áp, rối loạn lipid máu.

- Phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ.

- Người có tuổi càng cao, đặc biệt khi kèm theo các yếu tố nguy cơ khác.

Chế độ ăn uống không lành mạnh, thường xuyên sử dụng đồ uống có đường, thực phẩm giàu năng lượng và ít vận động cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2.

Người có các yếu tố nguy cơ cần chủ động đến cơ sở y tế để được tư vấn, đánh giá nguy cơ và thực hiện xét nghiệm phù hợp theo chỉ định của bác sĩ.

3. Chủ động phòng ngừa đái tháo đường típ 2 bằng lối sống lành mạnh

Đái tháo đường típ 2 có thể được phòng ngừa hoặc trì hoãn khởi phát thông qua việc thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

Mỗi người dân nên thực hiện những biện pháp sau:

- Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý: Tăng cường rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ; lựa chọn trái cây với lượng phù hợp; hạn chế nước ngọt, đồ uống có đường, thực phẩm nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.

- Tăng cường hoạt động thể lực: Duy trì vận động thường xuyên, hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần đối với người trưởng thành, tùy theo tình trạng sức khỏe và khả năng vận động.

- Kiểm soát cân nặng: Duy trì cân nặng hợp lý, phòng ngừa thừa cân, béo phì.

- Không hút thuốc lá: Tránh hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc lá nhằm giảm các nguy cơ đối với sức khỏe.

- Khám sức khỏe định kỳ: Chủ động kiểm tra sức khỏe, đánh giá nguy cơ và thực hiện xét nghiệm đường huyết khi có chỉ định, đặc biệt đối với người thuộc nhóm nguy cơ cao.

Việc duy trì lối sống lành mạnh không chỉ góp phần giảm nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2 mà còn giúp phòng ngừa nhiều bệnh không lây nhiễm khác.

4. Phát hiện sớm, điều trị và kiểm soát bệnh để hạn chế biến chứng

Đái tháo đường nếu không được kiểm soát tốt có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh thận mạn tính, tổn thương võng mạc gây suy giảm thị lực, tổn thương thần kinh và loét bàn chân. Trường hợp nặng có thể dẫn đến cắt cụt chi.

Việc phát hiện bệnh cần dựa trên các xét nghiệm phù hợp như glucose huyết tương lúc đói, HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, tùy theo tình trạng cụ thể và chỉ định của bác sĩ.

Đối với người đã được chẩn đoán mắc đái tháo đường, cần:

- Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, sử dụng thuốc đúng chỉ định.

- Theo dõi và kiểm soát đường huyết theo mục tiêu điều trị được cá thể hóa.

- Duy trì chế độ ăn uống hợp lý, hoạt động thể lực phù hợp với tình trạng sức khỏe.

- Tái khám định kỳ, đồng thời kiểm soát huyết áp, lipid máu và các yếu tố nguy cơ tim mạch.

- Thực hiện kiểm tra mắt, chức năng thận, bàn chân và các biến chứng khác theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

- Không tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều thuốc hoặc sử dụng các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng thay thế cho điều trị y khoa.

Phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm nguy cơ xuất hiện hoặc làm chậm tiến triển các biến chứng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

5. Hành động sớm hôm nay – Bảo vệ sức khỏe ngày mai

Bệnh đái tháo đường có thể diễn biến âm thầm nhưng hậu quả đối với sức khỏe có thể rất nghiêm trọng. Vì vậy, nâng cao nhận thức, chủ động đánh giá nguy cơ, phát hiện sớm và điều trị kịp thời là những giải pháp quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh tật.

Hưởng ứng Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11/2026, Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình kêu gọi mỗi người dân:

HÃY CHỦ ĐỘNG KIỂM TRA SỨC KHỎE – PHÁT HIỆN SỚM BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG – DUY TRÌ LỐI SỐNG LÀNH MẠNH – TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ ĐỂ PHÒNG NGỪA BIẾN CHỨNG.

Hành động sớm hôm nay chính là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình