Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình vừa điều trị thành công một trường hợp bị ong khoái đốt hơn 300 nốt trên khắp cơ thể, gây phản vệ độ II và nguy cơ tổn thương thận cấp do nhiễm độc nọc ong. Nhờ được cấp cứu kịp thời, theo dõi sát và điều trị tích cực, tình trạng người bệnh đã cải thiện rõ rệt. Đây là trường hợp điển hình cảnh báo những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra khi bị ong đốt hàng loạt, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
.png)
BS.CKI Trần Thị Phương Dung, khoa HSCC dặn dò bệnh nhân trước khi ra viện
Ngày 6/10, Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình tiếp nhận một bệnh nhân nam, 62 tuổi, bị ong khoái đốt với số lượng lớn trong lúc đến xem người thân lấy mật ong. Theo lời kể của người bệnh, thời điểm xảy ra sự việc, ông đang ngồi nghỉ tại vị trí cách tổ ong hơn 200 mét. Khi tổ ong bị tác động, đàn ong bất ngờ bay tới tấn công. Mặc dù mặc quần áo che kín cơ thể, người bệnh vẫn bị ong đốt dày đặc ở nhiều vị trí. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận hơn 300 nốt ong đốt phân bố khắp vùng đầu, mặt, cổ, ngực, lưng, bụng, hai tay và vùng mông. Người bệnh đau buốt dữ dội, choáng váng, đau bụng và được xác định có biểu hiện phản vệ độ II, đồng thời đối mặt với nguy cơ nhiễm độc toàn thân do lượng lớn nọc ong xâm nhập vào cơ thể.
Theo các bác sĩ, đây là tình trạng đặc biệt nguy hiểm bởi ngoài phản vệ có thể diễn biến nhanh, lượng lớn nọc ong còn có khả năng gây tổn thương trực tiếp đến nhiều cơ quan. Nếu không được xử trí và theo dõi kịp thời, người bệnh có nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như tiêu cơ vân, tan máu, tổn thương thận cấp, rối loạn chức năng gan, thậm chí suy đa cơ quan và tử vong.
Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp Khoa Hồi sức cấp cứu đã khẩn trương đánh giá tình trạng người bệnh, triển khai xử trí phản vệ theo phác đồ chuyên môn, kết hợp điều trị hỗ trợ, giảm đau và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu nhiễm độc toàn thân.
Đáng chú ý, số lượng ngòi ong còn lưu lại trên cơ thể người bệnh rất lớn. Khoa Hồi sức cấp cứu đã huy động cùng lúc 6–7 nhân viên y tế khẩn trương kiểm tra và loại bỏ các ngòi ong nhằm hạn chế lượng nọc tiếp tục xâm nhập vào cơ thể. Quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn do các vết đốt phân bố dày đặc, nhiều vị trí đã sưng nề và đau nhiều. Trong quá trình kiểm tra, nhân viên y tế còn phát hiện và lấy ra một con ong nằm sâu trong tai người bệnh.
Trước nguy cơ xuất hiện các biến chứng nặng do nhiễm độc nọc ong, dưới sự chỉ đạo chuyên môn của BS.CKII Tạ Huy Kiên, Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu, người bệnh được chỉ định thực hiện kỹ thuật lọc máu hấp phụ sớm, phối hợp với các biện pháp điều trị tích cực khác. Đồng thời, các bác sĩ theo dõi sát tình trạng lâm sàng, chức năng thận, các chỉ số xét nghiệm phản ánh tổn thương cơ và những biến chứng toàn thân có thể xảy ra.
Nhờ được cấp cứu kịp thời và điều trị tích cực, tình trạng người bệnh dần cải thiện. Đến ngày điều trị thứ 7, chỉ số creatine kinase (CK) — một dấu ấn xét nghiệm phản ánh tình trạng tổn thương cơ — đã giảm từ trên 7.500 xuống còn khoảng 500 theo số liệu của bệnh viện. Các chỉ số lâm sàng dần ổn định, người bệnh hồi phục tốt và được hướng dẫn chăm sóc, theo dõi sức khỏe sau điều trị.
Theo các bác sĩ, nọc ong chứa nhiều thành phần có hoạt tính sinh học, trong đó có các peptide và enzyme có khả năng gây tổn thương tế bào, mô và kích hoạt phản ứng viêm, dị ứng. Mức độ nguy hiểm của ong đốt phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại ong, số lượng vết đốt, lượng nọc xâm nhập và khả năng đáp ứng của từng người.
Đặc biệt, phản vệ là biến chứng có thể xuất hiện nhanh sau khi bị ong đốt, kể cả khi chỉ bị một nốt đốt ở người có cơ địa mẫn cảm. Các biểu hiện cảnh báo bao gồm nổi mày đay, phù môi, lưỡi, khó thở, đau bụng, nôn, choáng váng hoặc tụt huyết áp. Nếu không được cấp cứu kịp thời, phản vệ có thể tiến triển nặng, đe dọa tính mạng.
Bên cạnh đó, khi bị ong đốt với số lượng lớn, độc tố trong nọc ong có thể gây phá hủy tế bào cơ và hồng cầu, dẫn đến tiêu cơ vân, tan máu, tổn thương thận cấp và các biến chứng toàn thân khác. Đáng lưu ý, những tổn thương này có thể tiến triển trong nhiều giờ hoặc những ngày tiếp theo, ngay cả khi các biểu hiện tại chỗ đã giảm. Vì vậy, người bị ong đốt hàng loạt cần được thăm khám và theo dõi tại cơ sở y tế, không nên chủ quan khi chưa xuất hiện triệu chứng bất thường rõ rệt.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý chọc phá, đốt hoặc tác động vào tổ ong; không đứng gần khu vực khai thác mật ong khi không có phương tiện bảo hộ phù hợp. Khi bị đàn ong tấn công, cần nhanh chóng di chuyển khỏi khu vực nguy hiểm, che bảo vệ vùng đầu, mặt và tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh tiếp tục bị đốt.
Khi bị ong đốt, cần bình tĩnh di chuyển đến nơi an toàn, kiểm tra và loại bỏ sớm ngòi ong còn lưu trên da nếu có thể thực hiện an toàn; rửa sạch vùng bị đốt bằng nước sạch và xà phòng, có thể chườm lạnh qua lớp khăn để giảm đau, sưng. Không tự ý đắp lá cây, bôi thuốc hoặc sử dụng các mẹo dân gian không rõ tác dụng lên vết đốt, bởi những biện pháp này không thể ngăn ngừa các biến chứng toàn thân do nọc ong gây ra.
Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, sưng môi hoặc lưỡi, đau bụng dữ dội, nôn nhiều, choáng váng, ngất hoặc những biểu hiện nghi ngờ phản vệ, cần gọi cấp cứu 115 ngay. Người bị ong đốt nhiều nốt, nhất là bị ong đốt hàng loạt, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ rệt.
Các bác sĩ cũng lưu ý, người bị ong đốt không nên chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức cơ dữ dội, nước tiểu sẫm màu hoặc tiểu ít mới đến bệnh viện, bởi đây có thể là biểu hiện của tổn thương cơ, thận đã tiến triển.
Trường hợp người bệnh 62 tuổi bị hơn 300 nốt ong khoái đốt là lời cảnh báo về nguy cơ phản vệ và nhiễm độc toàn thân do ong đốt hàng loạt. Kết quả điều trị đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của việc phát hiện sớm tình trạng nguy hiểm, cấp cứu kịp thời, theo dõi sát và phối hợp các biện pháp hồi sức tích cực trong hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh.
.png)
Cơ thể bệnh nhân dày đặc nốt ong đốt
Nguyễn Tuyết