Giá trị nhân văn từ một sáng kiến y tế: Khi khoa học bắt nguồn từ trái tim

​Trong căn phòng yên ắng của Khoa Hồi sức cấp cứu – Đột quỵ, một cụ bà 92 tuổi nằm lặng lẽ trên giường bệnh, cơ thể gầy gò của cụ gần như bất động sau những biến cố sức khỏe nghiêm trọng của tuổi già. Nhiều năm qua, đối với cụ và gia đình, việc kiểm tra những chỉ số sức khỏe cơ bản nhất như cân nặng là một điều dường như không thể. Thế nhưng hôm nay, mọi thứ đã thay đổi. Chiếc giường bệnh nhẹ nhàng khớp vào một hệ thống sàn cân cải tiến, màn hình LED khẽ chớp và hiển thị con số chính xác chỉ số cân nặng của cụ chỉ sau chưa đầy 30 giây. Khoảnh khắc ánh mắt cụ già ánh lên niềm xúc động và người thân thở phào nhẹ nhõm chính là câu trả lời trọn vẹn nhất cho giá trị của một công trình khoa học đích thực: Khoa học vị nhân sinh.

Sáng kiến cân cải tiến giúp theo dõi chính xác cân nặng của bệnh nhân nặng, người già và những người mất khả năng vận động

​Chiếc cân đặc biệt ấy là kết quả từ sự trăn trở nhiều đêm của BS.CKI Lê Thị Thành, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình. Là người trực tiếp chứng kiến những khó khăn của người bệnh nặng, người già và những người mất khả năng vận động, BS Thành hiểu rằng việc theo dõi cân nặng không đơn thuần là một chỉ số hành chính, mà là chiếc "chìa khóa vàng" để các bác sĩ tính toán chính xác lượng nước vào – ra, bù dịch và đưa ra phác đồ dinh dưỡng, điều trị tối ưu. Để biết được cân nặng của một bệnh nhân liệt giường, cần tới ba, bốn nhân viên y tế vất vả bế ẵm, dịch chuyển trong sự đau đớn của người bệnh và cả những rủi ro rình rập về an toàn. Nỗi đau ấy của người bệnh và sự vất vả của đồng nghiệp đã thôi thúc người nữ trưởng khoa thắp lên ý tưởng về một giải pháp nội địa hóa: “Thiết kế cân cải tiến dùng cho bệnh nhân nặng tại Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình”.

​Về mặt chuyên môn, sáng kiến của BS Lê Thị Thành cùng các cộng sự là một bước đột phá mang tính thực tiễn cao đối với ngành y tế. Thiết bị sử dụng hệ thống bốn cảm biến lực (loadcell) SQB-A của hãng Keli kết hợp với khung sàn thép chịu tải lớn được sơn cách điện an toàn tuyệt đối. Điểm ưu việt lớn nhất là độ chính xác vượt trội với sai số trung bình chỉ pm100g, hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe trong y khoa. Sáng kiến này đã tối ưu hóa quy trình một cách ngoạn mục: Giảm từ 60-70% nhân lực thao tác, và rút ngắn thời gian cân từ 90 giây xuống chỉ còn 20 giây cho mỗi lần cân. Quan trọng hơn cả, giải pháp đã triệt tiêu hoàn toàn nguy cơ té ngã, mang lại sự an toàn và giải phóng sức lao động đáng kể cho đội ngũ y bác sĩ tuyến đầu.

​Không chỉ dừng lại ở những con số kỹ thuật khô khan, ý nghĩa xã hội và tính nhân văn của sáng kiến mới là điều chạm đến trái tim của cộng đồng. Đối với những đối tượng yếu thế – người già, người khuyết tật, những bệnh nhân nghèo không có điều kiện thuận lợi để kiểm tra sức khỏe – chiếc cân cải tiến này chính là sự nâng đỡ, giúp họ giữ lại sự trân trọng và thoải mái nhất trong quá trình điều trị. Nó san bằng khoảng cách về cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao, mang lại giá trị tinh thần vô giá cho người bệnh và thân nhân của họ.

​Xét về vai trò và đóng góp kinh tế, công trình của BS Thành là một điểm sáng trong phong trào tự chủ công nghệ, nội địa hóa trang thiết bị y tế của nước nhà. Bằng việc tận dụng nguồn lực kỹ thuật tại chỗ và các vật liệu phổ thông, chi phí chế tạo mỗi thiết bị chỉ vỏn vẹn khoảng 24 triệu đồng – thấp hơn từ 3 đến 5 lần so với các thiết bị nhập khẩu tương đương. Sự tiết kiệm này giúp bệnh viện tối ưu hóa ngân sách từ 200 đến 600 triệu đồng để trang bị đủ số lượng cân cần thiết. Và nếu được nhân rộng trên quy mô toàn quốc, sáng kiến có thể làm lợi cho ngân sách ngành y tế hàng trăm tỷ đồng.

​Hiện nay, mô hình không chỉ phát huy hiệu quả tối đa tại Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình mà còn được nhân rộng thành công tại Trung tâm Y tế khu vực Kim Bôi, tỉnh Phú Thọ, chứng minh tính khả thi và khả năng thích ứng cao tại các cơ sở y tế tuyến dưới. Đáp ứng đầy đủ Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện và Thông tư 18/2020/TT-BYT, sáng kiến đang trên lộ trình tham dự cuộc thi Sáng kiến Khoa học năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo và Báo điện tử VnExpress tổ chức.

​Sáng kiến thiết kế cân cải tiến của BS Lê Thị Thành không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, mà là biểu tượng của tình yêu thương và y đức cao đẹp. Nó minh chứng một chân lý sâu sắc: Những phát minh có sức sống bền vững và vĩ đại nhất luôn là những phát minh được kiến tạo bằng trí tuệ và được dẫn lối bởi trái tim người thầy thuốc vì nhân dân.

Bác sĩ Thành (ngoài cùng bên phải) hướng dẫn cán bộ khoa Dinh dưỡng về ý nghĩa các thông số, chỉ số trên cân cải tiến

Nguyễn Tuyết