183
Hiến Máu cứu người, một nghĩa cử cao đẹp. Bố, Mẹ (người giám hộ) mang theo chứng minh nhân dân khi đưa trẻ đi khám, chữa bệnh. Sức khỏe là vốn quý - Muốn sức khỏe như ý - Khám sức khỏe định kỳ Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình hướng đến chăm lo sức khỏe cộng đồng
Lịch khám Lịch mổ Lịch trực Thủ tục khám
dịch vụ
Thủ tục khám
BHYT
Thủ tục cấp
thẻ BHYT
Bảng giá
dịch vụ
Sơ đồ
bệnh viện
Tin chuyên môn
Phát hiện và xử trí đứt dây chằng chéo trước

Người bệnh vẫn có thể đi lại và hoạt động; không gây hậu quả nặng nề cũng như ảnh hưởng không nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống nên đứt dây chằng chéo trước dường như chưa được phát hiện và xử trí kịp thời. Gần như đa số các trường hợp người bệnh thường để khớp gối tổn thương quá lâu dẫn tới biến chứng mới đến cơ sở y tế để điều trị.

Bệnh nhân Ngô Văn H.,39 tuổi, trú tại xã Dân Chủ, thành phố Hòa Bình là một ví dụ. Anh bị chấn thương khớp gối đã lâu, gần một năm nay nhưng không điều trị. Đến khi đau nhiều hơn, đi lại khó khăn, cảm giác gối lỏng lẻo khó đứng trụ bằng một chân mới đến bệnh viện khám. Bác sĩ CKI Phạm Ngọc Tuấn, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình cho biết: Qua chụp X-Quang và Cộng hưởng từ (MRI) cho thấy bệnh nhân bị đứt dây chằng chéo trước. Tuy nhiên, bệnh nhân có diễn biến nặng hơn và đau nhiều do không điều trị và đến bệnh viện muộn. Đối với những bệnh nhân này, phương pháp điều trị tốt nhất là phẫu thuật nội soi để nối tái tạo dây chằng chéo trước. Nếu ổn định và bệnh nhân tuân theo đúng chỉ định và luyện tập của bác sĩ thì sau một năm, bệnh nhân sẽ đi lại, hoạt động và chơi thể thao bình thường.

Đa phần bệnh nhân đứt dây chằng chéo thường điều trị quá muộn

Nguyên nhân

Tổn thương dây chằng chéo trước thường xảy ra trong các tình huống chấn thương trực tiếp như va chạm trực tiếp vào mặt trước gối.

Do chơi thể thao, tai nạn sinh hoạt, ngã, tai nạn giao thông. Thường gặp nhất là bệnh nhân đứt dây chằng do chơi thể thao. Đối với những bệnh nhân này, thường sẽ phục hồi hoàn toàn và có thể chơi thể thao lại sau phẫu thuật một năm.

Hoặc các tổn thương gián tiếp như: Đang chạy dừng lại đột ngột và chuyển hướng nhanh chóng; xoay người sang phía đối diện trong lúc bàn chân giữ nguyên hoặc cú nhảy cao, rơi một chân tiếp đất trong tư thế không thuận.

Triệu chứng lâm sàng

Sưng và đau vùng gối: Bệnh nhân có thể cảm nhận được tiếng “rắc” ngay khi chấn thương. Sau đó sưng đau và hạn chế vận động. Dù bệnh nhân có điều trị hay không thì tình trạng sưng đau cũng dần tự hết.

Lỏng gối: Bệnh nhân có cảm giác yếu khi đi lại; khó khăn khi đứng trụ một bên gối lỏng; khi chạy nhanh có cảm giác khó điều khiển chân, dễ vấp ngã; khó khăn khi đi xuống dốc hoặc bước chân xuống cầu thang.

Teo cơ: Đùi bên chấn thương sẽ nhỏ dần do teo cơ, đo đó chân càng ngày càng yếu, nhất là khi cơ đùi teo nhiều.

Diễn biến tự nhiên sau đứt dây chằng chéo trước

Diễn biến tự nhiên sau đứt dây chằng chéo trước (nếu không phẫu thuật) tùy thuốc vào mức độ tổn thương, tuổi, mức độ hoạt động của người bệnh.

Đứt một phần dây chằng chéo trước (căng giãn, đứt không hoàn toàn): Phần lớn là tốt nếu được tập phục hồi chức năng đúng, đủ thời gian, thường ít nhất 3 tháng. Tuy nhiên, có nhiều bệnh nhân mặc dù tổn thương không hoàn toàn nhưng gối vẫn mất vững.

Đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước: Phần lớn tiên lượng kém nếu không được phẫu thuật. Người bệnh bị lỏng gối nhiều, không thể bước đi bình thường, mất khả năng chơi thể thao.

Hậu quả của quá trình lỏng gối là xuất hiện các tổn thương thứ phát như rách sụn chêm, bong sụn khớp và cuối cùng là thoái hóa khớp gối sau khoảng 10 năm.

Điều trị

Phẫu thuật khâu lại dây chằng chéo từ lâu đã không mang lại hiệu quả. Vì vậy, tái tạo lại dây chằng chéo trước bằng một mảnh gân khác thay thế là phương pháp phẫu thuật phổ biến hiện nay. Các mảnh gân thay thế có thể là gân bánh chè tự thân, gân hamstring tự thân, gân cơ tứ đầu tự thân, gân đồng loại (lấy từ người hiến tặng).

Gân hamstring tự thân

Mục đích của phẫu thuật là giải quyết lỏng gối, phục hồi chức năng của dây chằng chéo trước. Từ đó làm vững gối, giúp bệnh nhân trở lại sinh hoạt và chơi thể thao bình thường.

Khuyến cáo

Trung bình hàng năm, Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình tiếp nhận khoảng 40  bệnh nhân bị đứt dây chằng chéo trước. Từ đầu năm 2019 đến nay, Bệnh viện tiếp nhận khoảng 20 trường hợp. Đa phần các trường hợp bệnh nhân đến viện muộn, khoảng nửa năm sau chấn thương. Để bệnh nhanh khỏi, bệnh nhân cần đến viện sớm và tiến hành phẫu thuật nếu đứt dây chằng khoảng một tháng sau chấn thương là tốt nhất. Bởi thời gian này, vết thương đã hết đau, không phù nề thì tiến hành phẫu thuật sẽ đạt hiệu quả cao.

Khi có biểu hiện đau khớp gối hoặc sau chấn thương gối, người bệnh cần đến khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình. Sau khi khám xong bác sĩ sẽ cho chỉ định chụp X-Quang, chụp cộng hưởng từ và khám lại xem có có bị đứt dây chằng hay không. Chụp X quang thông thường để đánh giá tình trạng xương, chỗ bám của dây chằng chéo trước. Có thể chụp MRI với dụng cụ hỗ trợ sẽ đánh giá mức độ di lệch của khớp gối. Chụp MRI, ngoài giúp chẩn đoán có tổn thương dây chằng chéo trước, phim MRI còn cho biết các tổn thương khác kèm theo như sụn chêm, sụn khớp và các dây chằng khác. Nhiều trường hợp do không đi khám chuyên khoa mà chỉ kê đơn thuốc uống giảm đau thì sẽ bị bỏ sót chấn thương.

Nếu để lâu từ 6 tháng trở lên mà không được phát hiện và điều trị kịp thời thì bệnh nhân có thể bị đau khớp gối, teo khớp gối hoặc đau cơ khó hoặc không thể chơi thể thao được nữa.

Hiện, phẫu thuật nối dây chằng chéo trước, phục hồi vận động cho bệnh nhân đứt dây chằng do chấn thương khớp gối đã là kỹ thuật thường quy được khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình triển khai.

Nguyễn Tuyết

 

Về đầu bài viết Về đầu bài viết | Tạo trang in Tạo trang in | Ý kiến của bạn Ý kiến của bạn